جدول سایز لوله گاز؛ راهنمای ۰ تا ۱۰۰ انتخاب قطر

جدول سایز لوله گاز یکی از مهم‌ترین ابزارهایی است که هر مجری، مهندس تأسیسات یا حتی مالک ساختمان باید با آن آشنا باشد. به دلیل اینکه انتخاب اشتباه سایز لوله گاز می‌تواند باعث افت فشار، کاهش راندمان وسایل گازسوز و حتی ایجاد خطرات ایمنی شود. اگر به دنبال یک راهنمای سریع، کاربردی و قابل اعتماد برای انتخاب سایز لوله گاز هستید، مطالعه این مقاله برای شما مفید خواهد بود. در ادامه با جدول‌ها، اصول محاسبه و نکات حرفه‌ای آشنا می‌شوید تا بدون سردرگمی و با در نظر گرفتن بودجه و قیمت لوله گاز در بازار، بهترین تصمیم را بگیرید.

جدول سایز بندی لوله گاز و اهمیت آن

استفاده از جدول سایز لوله گاز باعث می‌شود سایز لوله متناسب با مصرف گاز، طول مسیر و تعداد انشعابات انتخاب شود. همچنین در محاسبات فنی و برآورد هزینه‌ها در کنار سایز آن، نقش تعیین‌کننده‌ای در انتخاب متریال مناسب دارد. این جدول ها بر اساس استانداردهای مهندسی تهیه شده‌اند و خطای انسانی را به حداقل می‌رسانند. در پروژه‌های ساختمانی، جدول لوله کشی گاز و بررسی مشخصاتی نظیر وزن لوله گاز به عنوان مرجع اصلی طراحی استفاده می‌شوند و نادیده گرفتن آن می‌تواند خسارات جدی به همراه داشته باشد. در ادامه، جدول سایز بندی لوله گاز ارائه شده است.

جدول سایز لوله گاز توکار سپاهان

اندازه اسمی ( اینچ)	قطر بیرونی (میلی متر)	ضخامت (میلی متر)
½ اینچ	21.3	2.8
¾ اینچ	26.7	2.9
۱ اینچ	33.4	3.4
¼ ۱ اینچ	42.2	3.6
½ ۱ اینچ	48.3	3.7
۲ اینچ	60.3	3.9
½ ۲ اینچ	73	4
۳ اینچ	88.9	4
۴ اینچ	101.6	4/4
۵ اینچ	114.3	4/4

جدول سایز لوله گاز روکار سپاهان

اندازه اسمی (اینچ)	قطر بیرونی (میلی متر)	ضخامت (میلی متر)
½ اینچ	21.3	۲.۶۵ میلی متر
¾ اینچ	26.9	۲.۶۵ میلی متر
۱ اینچ	33.7	۳.۲۵ میلی متر
¼ ۱ اینچ	42.4	۳.۲۵ میلی متر
½ ۱ اینچ	48.3	۳.۲۵ میلی متر
۲ اینچ	60.3	۳.۶۵ میلی متر
½ ۲ اینچ	76.1	۳.۶۵ میلی متر
۳ اینچ	88.9	۴.۰۵ میلی متر
۴ اینچ	114.3	۴.۵ میلی متر
۵ اینچ	139.7	۴.۸۵ میلی متر
۶ اینچ	165.1	۴.۸۵ میلی متر

جدول سایز لوله گازهای خانگی و تجاری کچو (با استاندارد 3360 ملی ایران)

سایز (اینچ)	قطر بیرونی (میلی متر)	ضخامت (میلی متر)
½ اینچ	21.3	2.6
¾ اینچ	26.7	2.9
۱ اینچ	33.7	3.4
¼ ۱ اینچ	42.4	3.6
½ ۱ اینچ	48.3	3.7
۲ اینچ	60.3	3.6
½ ۲ اینچ	73	3.6
۳ اینچ	88.9	4

جدول سایز لوله گاز خانگی ویژه AIP کچو (با استاندارد 3574 ملی ایران)

سایز (میلی متر)	قطر بیرونی (میلی متر)	ضخامت (میلی متر)
½ اینچ	21.3	2.6
¾ اینچ	26.9	2.6
۱ اینچ	33.7	3.2
¼ ۱ اینچ	47.4	3.2
½ ۱ اینچ	48.3	3.2
۲ اینچ	60.3	3.6
½ ۲ اینچ	76.1	3.6
۳ اینچ	88.9	4

جداول استاندارد سایزینگ لوله‌ کشی گاز فشار ضعیف

این جدول ها به‌منظور تعیین قطر اسمی مناسب لوله‌های فولادی در شبکه‌ های گازرسانی فشار ضعیف، بر اساس دبی مصرف، طول مسیر تا دورترین نقطه مصرف و افت فشار مجاز تدوین شده و مبنای محاسبات طراحی و اجرای لوله‌ کشی گاز ساختمان و سیستم‌های داخلی قرار می‌گیرد. با استفاده از این استانداردها، ایمنی و کارایی کل فرآیند لوله‌ کشی گاز ساختمان تضمین شده و از بروز افت فشار در انشعابات انتهایی جلوگیری می‌شود.

جدول سایزینگ لوله گاز با فشار ¼ پوند

طول لوله (متر)	قطر اسمی لوله (اینچ)
	½	¾	1	¼  ۱	½ ۱	2	½۲	3	4
۲	۵.۹	۱۲.۳	۲۳.۳	۴۷.۹	۷۲.۰	۱۳۸.۳	۲۲۰.۰	۳۹۰.۷	۸۰۱.۹
۴	۴.۰	۸.۵	۱۶.۰	۳۲.۹	۴۹.۴	۹۵.۱	۱۵۱.۲	۲۶۸.۵	۵۵۱.۱
۶	۳.۲	۶.۸	۱۲.۹	۲۶.۴	۳۹.۷	۷۶.۴	۱۲۱.۵	۲۱۵.۷	۴۴۲.۸
۸	۲.۸	۵.۸	۱۱.۰	۲۲.۶	۳۴.۰	۶۵.۴	۱۰۴.۰	۱۸۴.۷	۳۷۹.۱
۱۰	۲.۴	۵.۰	۹.۶	۱۹.۷	۲۹.۶	۵۶.۹	۹۰.۴	۱۶۰.۶	۳۲۹.۷
۱۲	۲.۲	۴.۷	۸.۸	۱۸.۱	۲۷.۳	۵۲.۵	۸۳.۴	۱۴۸.۲	۳۰۴.۳
۱۴	۲.۰	۴.۳	۸.۱	۱۶.۷	۲۵.۰	۴۸.۲	۷۶.۶	۱۳۶.۱	۲۷۹.۴
۱۶	۱.۹	۴.۰	۷.۵	۱۵.۵	۲۳.۳	۴۴.۸	۷۱.۳	۱۲۶.۷	۲۶۰.۰
۱۸	۱.۸	۳.۷	۷.۱	۱۴.۶	۲۱.۹	۴۲.۲	۶۷.۱	۱۱۹.۳	۲۴۴.۸
۲۰	۱.۷	۳.۵	۶.۷	۱۳.۸	۲۰.۷	۳۹.۸	۶۳.۳	۱۱۲.۵	۲۳۱.۰
۲۲	۱.۶	۳.۳	۶.۳	۱۳.۱	۱۹.۶	۳۷.۸	۶۰.۱	۱۰۶.۸	۲۱۹.۲
۲۴	۱.۵	۳.۲	۶.۱	۱۲.۵	۱۸.۷	۳۶.۱	۵۷.۴	۱۰۱.۹	۲۰۹.۲
۲۶	۱.۴	۳.۱	۵.۸	۱۲.۰	۱۸.۰	۳۴.۶	۵۵.۱	۹۷.۹	۲۰۰.۹
۲۸	۱.۴	۲.۹	۵.۵	۱۱.۴	۱۷.۲	۳۳.۱	۵۲.۶	۹۳.۶	۱۹۱.۰
۳۰	۱.۳	۲.۸	۵.۳	۱۱.۰	۱۶.۶	۳۱.۹	۵۰.۸	۹۰.۲	۱۸۵.۱
۳۵	۱.۲	۲.۶	۴.۹	۱۰.۲	۱۵.۳	۲۹.۴	۴۶.۸	۸۳.۱	۱۷۰.۶
۴۰	۱.۱	۲.۴	۴.۶	۹.۴	۱۴.۱	۲۷.۱	۴۳.۳	۷۶.۹	۱۵۷.۹
۴۵	۱.۱	۲.۲	۴.۳	۸.۸	۱۳.۳	۲۵.۵	۴۰.۶	۷۲.۲	۱۴۸.۱
۵۰	۱.۰	۲.۱	۴.۱	۸.۴	۱۲.۶	۲۴.۳	۳۸.۶	۶۸.۷	۱۴۱.۰
۵۵	۰.۹۹	۲.۰	۳.۹	۸.۰	۱۲.۰	۲۳.۱	۳۶.۷	۶۵.۲	۱۳۳.۹
۶۰	۰.۹۴	۱.۹	۳.۷	۷.۶	۱۱.۵	۲۲.۱	۳۵.۱	۶۲.۴	۱۲۸.۱
۷۰	۰.۸۵	۱.۸	۳.۳	۶.۹	۱۰.۴	۲۰.۰	۳۱.۸	۵۶.۵	۱۱۶.۱
۸۰	۰.۸۰	۱.۶	۳.۱	۶.۵	۹.۷	۱۸.۸	۲۹.۸	۵۳.۱	۱۰۸.۹
۹۰	۰.۷۵	۱.۵	۲.۹	۶.۱	۹.۱	۱۷.۶	۲۸.۰	۴۹.۷	۱۰۲.۰
۱۰۰	۰.۷۱	۱.۴	۲.۸	۵.۷	۸.۶	۱۶.۶	۲۶.۴	۴۷.۰	۹۶.۵
۱۲۰	۰.۶۴	۱.۳	۲.۵	۵.۲	۷.۸	۱۵.۰	۲۳.۹	۴۲.۵	۸۷.۳
۱۵۰	۰.۵۷	۱.۲	۲.۲	۴.۶	۶.۹	۱۳.۳	۲۱.۲	۳۷.۷	۷۷.۵
۲۰۰	۰.۴۹	۱.۰	۱.۹	۳.۹	۵.۹	۱۱.۴	۱۸.۱	۳۲.۲	۶۶.۲
۲۵۰	۰.۴۳	۰.۹۱	۱.۷	۳.۵	۵.۲	۱۰.۱	۱۶.۱	۲۸.۶۶	۵۸.۸
۳۰۰	۰.۳۹	۰.۸۲	۱.۵	۳.۱	۴.۷	۹.۲	۱۴.۶	۲۵.۹	۵۳.۲

جدول سایزینگ لوله گاز با فشار 2 پوندی

طول لوله (متر)	قطر اسمی لوله (اینچ)
	¾	1	¼  ۱	½ ۱	2	½۲	3	4	6
۱۵	۱۶	۳۰	۶۲	۹۳	۱۸۰	۲۷۶	۴۱۸	۷۲۵	۱۶۵۷
۲۰	۱۱	۲۱	۴۳	۶۴	۱۲۴	۲۱۷	۳۷۵	۷۲۵	۱۶۵۷
۴۵	۹	۱۷	۳۴	۵۲	۹۹	۱۷۵	۳۰۱	۶۲۰	۱۶۵۷
۶۰	۸	۱۴	۳۰	۴۴	۸۵	۱۵۰	۲۵۷	۵۳۱	۱۵۶۹
۷۵	۷	۱۳	۲۶	۳۹	۴۵	۱۳۲	۲۲۹	۴۷۰	۱۳۹۰
۹۰	۶	۱۲	۲۴	۳۵	۶۸	۱۲۰	۲۰۷	۴۲۶	۱۲۸۰
۱۲۰	۵	۱۰	۲۰	۳۰	۵۸	۱۰۳	۱۷۷	۳۶۵	۱۰۷۸
۱۵۰	۴.۶	۹	۱۸	۲۷	۵۲	۹۱	۱۵۷	۳۲۳	۹۵۶
۲۰۰	۴	۷	۱۵	۲۳	۴۴	۷۸	۱۳۴	۲۷۷	۸۱۸
۲۵۰	۳.۵	۶.۵	۱۳	۲۰	۳۹	۶۹	۱۱۹	۲۴۵	۷۲۵
۳۰۰	۳.۲	۶	۱۲	۱۸.۵	۳۶	۹۳	۱۰۸	۲۲۲	۹۵۷
۳۵۰	۲.۹	۵.۵	۱۱	۱۷	۳۳	۵۸	۹۹	۲۰۴	۶۰۶
۴۰۰	۲.۷	۵.۱	۱۰.۵	۱۵.۵	۳۱	۵۴	۹۲	۱۹۰	۵۶۲
۴۵۰	۲.۵	۴.۸	۱۰	۱۴.۵	۲۹	۵۰	۸۷	۱۷۹	۵۲۷
۵۰۰	۲.۴	۴.۵	۹.۵	۱۴	۲۷	۴۷	۸۲	۱۶۹	۴۹۸
۵۵۰	۲.۳	۴.۳	۹	۱۳.۵	۲۶	۴۵	۷۸	۱۶۰	۴۷۳
۶۰۰	۲.۲	۴.۱	۸	۱۳	۲۵	۴۳	۷۴	۱۵۳	۴۵۱

تعیین سایز لوله در سیستم‌های صنعتی و ساختمانی

تعیین دقیق سایز لوله یکی از مراحل اساسی و حساس در فرآیند طراحی، انتخاب و بهره‌برداری از سامانه‌های لوله‌کشی در پروژه‌های صنعتی و ساختمانی به‌شمار می‌رود. سایز بندی صحیح لوله‌ها نقش مستقیمی در عملکرد هیدرولیکی سیستم‌های انتقال سیالات و گازها دارد. هر گونه خطا در انتخاب آن می‌تواند منجر به افت بازدهی، بروز مشکلات فنی، افزایش افت فشار و تحمیل هزینه‌های اجرایی و نگهداری اضافی گردد.

سایز لوله تابع پارامترهای متعددی از جمله قطر خارجی، قطر داخلی، ضخامت جداره و استاندارد مرجع مورد استفاده در فرآیند تولید و طراحی است. از این‌ رو، آشنایی کامل با روش‌های مهندسی تعیین سایز لوله و تسلط بر استانداردهای رایج بین‌المللی و ملی، برای تضمین ایمنی، کارایی و پایداری بلندمدت سیستم‌های لوله‌کشی امری ضروری و اجتناب‌ناپذیر محسوب می‌شود. در جدول زیر سایز رایج لوله به اینچ را مشاهده می کنید:

معادل سایز لوله‌ها با اندازه اینچ

سایز رایج در بازار	معادل NPS (اینچ)	توضیحات
لوله سایز ۲	½ اینچ	پرمصرف در تأسیسات خانگی و لوله‌کشی گاز
لوله سایز ۴	¾ اینچ	مناسب برای انشعابات آب و گاز
لوله سایز ۶	1 اینچ	معمولاً برای رایزرهای آب ساختمان
لوله سایز ۸	اینچ	استفاده در مسیرهای اصلی آب و گاز
لوله سایز ۱۰	½1 اینچ	کاربرد در لوله‌کشی صنعتی و تأسیسات بزرگ‌تر
لوله سایز ۱۲	2 اینچ	رایج در موتورخانه‌ها و سیستم‌های گرمایشی

استانداردهای کلیدی در سایزبندی مهندسی لوله

استانداردهای تعیین سایز لوله گاز چارچوبی فنی و یکپارچه برای تضمین ایمنی، کارایی و سازگاری لوله‌ها در کاربردهای صنعتی و ساختمانی فراهم می‌کنند. این استانداردها علاوه بر مشخص‌کردن ابعاد لوله، الزامات تولید، آزمون و نصب را نیز در بر می‌گیرند. معیارهای اصلی سایزبندی شامل قطر خارجی (OD)، قطر داخلی (ID) و ضخامت جداره یا رده فشاری (Schedule) است که همگی بر اساس مراجع معتبر بین‌المللی مانند ANSI، ASME، ASTM و ISO تعریف می‌شوند.

در صنعت لوله‌کشی، سیستم NPS (سایز اسمی لوله) به‌عنوان رایج‌ترین روش سایزبندی لوله‌های فولادی شناخته می‌شود؛ سیستمی که در آن قطر خارجی ثابت بوده و ظرفیت فشار از طریق تغییر ضخامت جداره تعیین می‌گردد. در کنار آن، استاندارد DIN با رویکردی دقیق‌تر در اروپا کاربرد دارد و علاوه بر ابعاد، جنس متریال و محدوده فشار کاری را نیز مشخص می‌کند. استفاده صحیح از این استانداردها، ضامن عملکرد ایمن و پایدار شبکه‌های لوله‌کشی است.

جدول سایز لوله

NPS (اینچ)	قطر خارجی(OD) (میلیمتر)	ضخامت دیواره (Schedule 40) (میلیمتر)	قطر داخلی (ID) (میلیمتر)
½	۲۱.۳	۲.۷۷	۱۵.۹
¾	۲۶.۷	۲.۸۷	۲۰.۶
۱	۳۳.۴	۳.۳۸	۲۶.۸
¼ ۱	۴۲.۲	۳.۵۶	۳۵.۱
½1	۴۸.۳	۳.۶۸	۴۱.۱
۲	۶۰.۳	۳.۹۱	۵۲.۴
½۲	۷۳.۰	۴.۵	۶۴.۰
۳	۸۸.۹	۵.۱۶	۷۸.۷
۴	۱۱۴.۳	۶.۳۵	۱۰۱.۶
۵	۱۴۱.۳	۷.۱۱	۱۲۷.۱
۶	۱۶۸.۳	۷.۶۲	۱۵۳.۸
۸	۲۱۹.۱	۸.۱۸	۱۹۷.۵
۱۰	۲۷۳.۰	۸.۵۶	۲۵۴.۰
۱۲	۳۲۳.۹	۹.۲۷	۳۰۵.۴
۱۴	۳۵۵.۶	۹.۵۳	۳۳۶.۵
۱۶	۴۰۶.۴	۱۰.۳	۳۸۶.۸
۱۸	۴۵۷.۲	۱۰.۳	۴۳۷.۰
۲۰	۵۰۸.۰	۱۱.۱۳	۴۸۶.۲
۲۴	۶۰۹.۶	۱۱.۱۳	۵۸۷.۸

جدول سایزبندی اینچی لوله‌ ها

در این بخش، جدول سایزبندی لوله‌ها بر حسب اینچ ارائه شده است که نشان‌دهنده قطر اسمی معادل (NPS – Nominal Pipe Size) در سیستم‌های بین‌المللی و اروپایی می‌باشد. این جدول مقادیر استاندارد سایز لوله‌ها را هم در سیستم بریتانیایی (اینچ) و هم در سیستم متریک (میلیمتر) نمایش می‌دهد و مرجع کاربردی برای طراحی، سفارش و اجرای شبکه‌های لوله‌کشی صنعتی و تأسیساتی است:

جدول اینچ لوله

سایز اسمی لوله (S – اینچ)	قطر اسمی لوله (DN – میلی‌متر)	قطر خارجی لوله (OD – اینچ)	قطر خارجی لوله (OD –میلی‌متر)
1.8	۶	۰.۴۰۵	۱۰.۲۹
1.4	۸	۰.۵۰۴	۱۳.۷۲
3.8	۱۰	۰.۶۷۵	۱۷.۱۵
1.2	۱۵	۰.۸۴۰	۲۱.۳۴
3.4	۲۰	۱.۰۵۰	۲۶.۶۷
۱	۲۵	۱.۳۱۵	۳۳.۴۰
¼ ۱	۳۲	۱.۶۶۰	۴۲.۱۶
½1	۴۰	۱.۹۰۰	۴۸.۲۶

فایل PDF جدول سایز لوله گاز

روش‌های تخصصی تعیین سایز و قطر لوله

این بخش به بررسی روش‌های استاندارد و مهندسی برای تعیین قطر خارجی، قطر داخلی و سایز اسمی لوله‌ها به واحدهای اینچ و میلی‌متر می‌پردازد و نحوه محاسبه دقیق آن برای طراحی و اجرای سیستم‌های لوله‌کشی صنعتی و تأسیساتی را تشریح می‌کند.

1. محاسبه قطر لوله به اینچ

در سیستم سایزبندی بین‌المللی، NPS یا اندازه اسمی لوله عددی است که برای قطر خارجی لوله بر حسب اینچ به‌کار می‌رود. این عدد معمولاً کمتر یا برابر قطر خارجی واقعی لوله است و به‌عنوان مرجع استاندارد برای شناسایی و سفارش لوله استفاده می‌شود.

به‌عنوان نمونه، لوله‌ای با NPS 12 دارای قطر خارجی ۱۲.۷۵۰ اینچ است و با همین نام در بازار و استانداردها شناخته می‌شود. برای سایزهای ۱۲ اینچ و بزرگ‌تر، عدد NPS و قطر خارجی لوله تقریباً یکسان است.

2. تعیین سایز لوله به روش میلی‌متر

روش دیگر نام‌گذاری لوله‌ها، استفاده از DN یا قطر اسمی به میلی‌متر است. در این روش، سایز لوله‌ها به واحد میلی‌متر بیان می‌شود و قابلیت تبدیل به NPS وجود دارد.

برای لوله‌های با قطر ۴ اینچ یا بزرگ‌تر، تبدیل NPS به DN به‌سادگی با ضرب عدد NPS در ۲۵ امکان‌پذیر است:

DN = NPS × 25

3. محاسبه قطر لوله بر اساس مساحت مقطع دایره‌ای

در برخی کاربردهای مهندسی، قطر لوله از مساحت مقطع دایره‌ای آن محاسبه می‌شود. فرمول محاسبه به شرح زیر است:

که در آن:

D : قطر لوله بر حسب متر

A : مساحت مقطع دایره‌ای لوله بر حسب متر مربع

𝜋 : عدد ثابت تقریبی ۳.۱۴

مثال: مساحت مقطع دایره‌ای یک لوله برابر با ۰.۱ متر مربع است. قطر داخلی لوله بر حسب زیر محاسبه می شود:

بنابراین قطر این لوله برابر با ۳۶ سانتی‌متر خواهد بود.

مزایای استفاده از جدول سایز بندی لوله گاز

استفاده از جدول سایز لوله کشی گاز مزیت های زیر را دارد:

۱. مزایای فنی و مهندسی

انتخاب درست قطر و استانداردهای لوله‌کشی باعث بهینه‌سازی عملکرد سیستم و افزایش کارایی تجهیزات می‌شود:

• دقت در محاسبات افت فشار: این جداول به گونه‌ای طراحی شده‌اند که افت فشار در طول مسیر را در محدوده مجاز (معمولاً ۱۰ میلی‌بار برای فشار ضعیف) نگه می‌دارند تا گاز با فشار استاندارد به دستگاه برسد.
• تسهیل در طراحی تکیه‌گاه‌ها: با تعیین دقیق سایز، می‌توان وزن لوله گاز را از جداول وزنی استخراج کرد و فاصله دقیق بین بست‌ها و نوع تکیه‌گاه‌ها را به درستی طراحی نمود.
• قابلیت توسعه در آینده: با استفاده از جدول سایز بندی لوله گاز خانگی، می‌توان ظرفیت نهایی لوله اصلی را به گونه‌ای انتخاب کرد که در صورت اضافه شدن یک وسیله گازسوز در آینده، کل سیستم دچار مشکل نشود.

۲. مزایای اقتصادی و اجرایی

مزیت های اقتصادی و اجرایی استفاده از جدول سایز بندی لوله کشی گاز خانگی شامل موارد زیر است:

• بهینه‌سازی خرید: از خرید لوله‌هایی با قطر بیش از حد (Oversize) که بسیار گران‌تر هستند جلوگیری می‌شود. این امر تأثیر مستقیمی بر کاهش قیمت لوله گاز تمام شده برای پروژه دارد.
• کاهش ضایعات: وقتی سایزبندی دقیق باشد، اتصالات (زانو، سه راهی و تبدیل) به تعداد و اندازه درست خریداری می‌شوند و از انبار شدن قطعات بلااستفاده جلوگیری می‌شود.
• سرعت در اجرا: مجریان لوله‌کشی گاز ساختمان با داشتن یک نقشه مبتنی بر جدول سایز لوله کشی گاز خانگی، بدون سردرگمی و با سرعت بالاتری عملیات برش‌کاری و جوشکاری را انجام می‌دهند.

۳. مزایای ایمنی و استاندارد

رعایت سایزبندی استاندارد و انجام تست لوله‌ کشی گاز، روند تأیید و تحویل سیستم گازرسانی توسط ناظران و بازرسان را ساده‌تر می‌کند. در مجموع، جدول سایزبندی لوله‌کشی گاز خانگی ابزار کلیدی برای دستیابی به ایمنی، کارایی و دوام در سیستم‌های گازرسانی ساختمان است.

• تضمین سلامت تجهیزات: سایزبندی درست باعث می‌شود وسایل گازسوز (مثل پکیج و مشعل) با راندمان کامل کار کنند. احتراق ناقص ناشی از افت فشار، باعث تولید گاز سمی CO (مونوکسید کربن) می‌شود که بسیار خطرناک است.
• دریافت تاییدیه نظام مهندسی: بدون رعایت جدول سایزبندی، هیچ پروژه‌ای موفق به دریافت تاییدیه نهایی و نصب کنتور نخواهد شد.
• کاهش ریسک نشتی: جریان یکنواخت گاز و نبود لرزش در لوله‌هایی که سایز درستی دارند، عمر مفید اتصالات و شیرآلات را افزایش داده و ریسک نشتی در اثر استهلاک را کاهش می‌دهد.

ملاحظات فنی و اجرایی در تعیین قطر لوله‌ کشی گاز

این دستورالعمل به‌منظور تضمین ایمنی، افت فشار مجاز و عملکرد صحیح شبکه گازرسانی داخلی، الزامات محاسباتی و اجرایی تعیین سایز لوله را شرح می دهد:

1. در صورتی که طول مسیر تا دورترین نقطه مصرف گاز به‌طور دقیق در جدول محاسباتی درج نشده باشد، باید مقدار طول به عدد بالاتر و نزدیک‌تر موجود در جدول گرد شود. به‌عنوان مثال، اگر طول واقعی مسیر ۳۲ متر باشد، مبنای محاسبه قطر لوله، مقدار ۳۵ متر لحاظ می‌گردد.
2. قطر اسمی لوله خروجی از کنتور تا اولین اتصال انشعابی (سه‌راهی)، مستقل از نتایج جدول محاسبات، همواره باید حداقل ۱ اینچ بوده و کاهش آن مجاز نیست.
3. طول مسیر تا دورترین نقطه مصرف به‌عنوان یک پارامتر ثابت در نظر گرفته شده و در محاسبه قطر لوله برای تمامی مصرف‌کننده‌های شبکه داخلی گاز، همین مقدار به‌صورت یکنواخت ملاک محاسبات قرار می‌گیرد.
4. جدول سایز لوله گازی به اینچ صرفاً برای لوله‌های فولادی در سامانه‌های گازرسانی فشار ضعیف کاربرد داشته و استفاده از آن برای سایر جنس لوله‌ها یا سطوح فشار معتبر نمی‌باشد.

کاربردهای لوله گاز فشار ضعیف دو پوندی و ¼ پوند

لوله گاز فشار ضعیف ۲ پوندی و لوله گاز با فشار ¼ پوند هر کدام در شبکه‌های گازرسانی داخلی کاربردهای متفاوتی دارند:

کاربردهای لوله گاز فشار ضعیف دو پوندی

لوله گاز دو پوندی برای توزیع ایمن و یکنواخت گاز در شبکه‌های داخلی ساختمان و واحدهای نیمه‌ صنعتی به‌کار می‌رود از دیگر کاربردهای این مدل لوله می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• توزیع گاز در ساختمان‌های مسکونی چندطبقه و مجتمع‌ها
• استفاده در موتورخانه‌ها و سیستم‌های گرمایشی مرکزی
• گازرسانی به واحدهای تجاری و کارگاه‌های سبک
• به‌کارگیری در خطوط انشعاب قبل از رگولاتورهای کاهنده فشار
• کاهش افت فشار در مسیرهای طولانی

کاربردهای لوله گاز با فشار ¼ پوند

این نوع لوله‌ها برای لوله‌کشی داخلی و تأمین گاز مصرف‌کننده‌های نهایی با حداکثر ایمنی استفاده می‌شوند سایر کاربردهای لوله گاز با فشار ¼ پوند به شرح زیر است:

• لوله‌کشی داخل واحدهای مسکونی پس از کنتور و رگولاتور
• تأمین گاز بخاری، پکیج، آبگرمکن و اجاق گاز
• مناسب برای مسیرهای کوتاه با افت فشار کنترل‌شده
• افزایش ایمنی و پایداری جریان گاز در مصرف نهایی

انتخاب هوشمندانه سایز لوله گاز؛ تضمین ایمنی و جلوگیری از افت فشار

انتخاب صحیح سایز لوله با کمک جدول سایز لوله گاز، یکی از مهم‌ترین مراحل در طراحی و اجرای سیستم‌های گازرسانی خانگی و صنعتی است. استفاده از جدول سایزبندی و جدول محاسبه سایز لوله گاز بر اساس نوع اجرا (روکار یا توکار)، فشار کاری، طول مسیر و استانداردهای معتبر ملی و بین‌المللی، نقش تعیین‌کننده‌ای در جلوگیری از افت فشار، افزایش ایمنی، بهبود راندمان تجهیزات گازسوز و کاهش هزینه‌های اصلاحی دارد. تسلط بر مفاهیمی مانند NPS، DN، قطر داخلی و خارجی و رعایت ملاحظات اجرایی، تضمین‌کننده عملکرد پایدار و ایمن شبکه گازرسانی در بلندمدت خواهد بود.

سؤال متداول جدول سایز لوله گاز