در پروژههای عمرانی، ایمنی حرف اول را میزند و انتخاب تجهیزات استاندارد از عوامل تعیینکننده در پیشبرد صحیح کار محسوب میشود. در سیستم داربستبندی، بست داربست است که در کنار کیفیت ساخت، میزان تحمل وزن آن اهمیت زیادی دارد. اگر برایتان سوال شده که هر بست داربست چقدر وزن تحمل میکند، باید بدانید که این قطعه نهتنها نقطه اتصال لولههاست، بلکه ستون ایمنی کل سازه محسوب میشود. در این مطلب بهصورت تخصصی به بررسی وزن، قیمت، کاربرد و ظرفیت تحمل بار انواع بست داربست میپردازیم.
بست داربست معمولاً وزنی بین 1.2 تا 1.7 کیلوگرم دارد. این مقدار بسته به ضخامت، جنس آلیاژ و نوع ریختهگری کمی متفاوت است. در پروژههای ساختمانی، وزن دقیق اهمیت دارد چون بر ایمنی و حملونقل تأثیر میگذارد.در ادامه وزن انواع بست داربست را می توانید در جدول زیر مشاهده کنید.
| نوع بست | وزن |
| بست دو پیچ | ۱٫4 کیلوگرم |
| بست چهار پیچ | بین 1300 تا 1650 کیلوگرم |
| بست تک پیچ | 650 گرم و 850 گرم |
| بست گردان | 1750 کیلوگرم |
| بست h داربست | 1400 کیلوگرم |
| بست اتصال لولهای | ۱۷ سانتی متری ۶۵۰ گرم ۲۰ سانتی متر ۸۰۰گرم |
| بست مغزی | حدود ۸۰۰ الی ۸۵۰ گرم |
بست در دو نوع سبک و سنگین تولید میشود. نوع سبک آن بین 1.2 تا 1.3 کیلوگرم و نوع سنگین بین 1.4 تا 1.6 کیلوگرم وزن دارد. استاندارد ملی و بینالمللی مشخصات فنی این قطعات را تعیین کرده و تولیدکنندگان معتبر ملزم به رعایت آن هستند.
جنس فلز (چدن، فولاد یا آلیاژ خاص)، ضخامت قطعه و روش تولید (ریختهگری دستی یا ماشینی) از مهمترین عوامل مؤثر بر وزن بست داربست هستند. حتی نوع آبکاری نهایی نیز میتواند چند ده گرم به وزن نهایی اضافه کند.
وزن نهایی بست داربست تحت تأثیر عواملی مانند جنس فلز (چدن، فولاد یا آلیاژ خاص)، ضخامت بدنه، نوع پیچ و روش تولید (ریختهگری دستی یا ماشینی) قرار دارد. برای مثال، بست گردان داربست به دلیل مکانیزم چرخشی و قطعات متحرک، معمولاً وزن بیشتری نسبت به بستهای ساده دارد. همچنین در اتصالات طولی، استفاده از رابط داربست با ضخامت بالاتر میتواند چند ده گرم به وزن کل سیستم اتصال اضافه کند. نوع آبکاری (گالوانیزه یا آبکاری سرد) نیز در وزن نهایی بیتأثیر نیست.

هر بست داربست بسته به نوع و کیفیت ساخت، بهطور متوسط توان تحمل وزنی بین بین ۱ تا ۲.۱ تن را دارد. این ظرفیت تحمل بار در بستهای استاندارد فولادی مانند بست داربست چهارپیچ که برای نقاط باربر اصلی استفاده میشوند، به حداکثر مقدار خود میرسد. در پروژههای ساختمانی، انتخاب بست با تحمل بار مناسب اهمیت زیادی دارد، زیرا ایمنی کل داربست به عملکرد این قطعات بستگی دارد. استفاده از بستهای غیر استاندارد یا دست دوم میتواند خطرات جدی برای کارگران و سازه ایجاد کند. فعالان بازار آهن و پیمانکاران ساختمانی باید در خرید این قطعات به مشخصات فنی و تأییدیههای کیفی توجه ویژهای داشته باشند.
اهمیت بست داربست به وظیفه آن در حفظ ایمنی، پایداری و یکپارچگی سازههای موقت باز میگردد. قطعاتی مانند بست H داربست یا بست های چهارپیچ، نیروهای وارده را بین لولهها توزیع کرده و مانع از لغزش یا بازشدن اتصالات میشوند. در پروژههای ساختمانی، حتی یک نقص کوچک در نصب یا انتخاب بست ممکن است منجر به حوادث کاری خطرناک و ضررهای مالی جبرانناپذیر گردد.
بست ثابت (Swivel Clamp) لولهها را بهصورت زاویه ۹۰ درجه به هم متصل میکند و برای ایجاد تقاطعهای عمود بهکار میرود. در مقابل، بست متحرک (Rotating Clamp) امکان چرخش دارد و برای اتصال لولهها در زوایای مختلف مناسب است، بهویژه در داربستهایی که نیاز به انعطاف بیشتری در طراحی دارند. بست متحرک آزادی عمل بیشتری به نصاب میدهد.
DOUBLE COUPLER LOAD CAPACITY:
Joins two scaffold tubes having an outside diameter of 48.3mm at right angles.
Tightening nuts suit standard Scaffold Spanner (23mm A/F).
Replaceable ‘T’ bolts, nuts and washers.
Robust design made from drop forged steel or Pressed Steel for durability and reliability.
Hot-dip galvanized finish for corrosion resistance.
The typical working load limit of 6.25kN (637.32 KGF) against slip at tightening torque of 54 Nm.
It can be used to resist tension or compression loads.ظرفیت باربری بست دوپیچ
این بست برای اتصال دو لوله داربست با قطر خارجی ۴۸.۳ میلیمتر در زاویه قائمه (۹۰ درجه) استفاده میشود.
مهرهها با آچار استاندارد داربست ۲۳ میلیمتر سفت میشوند.
دارای پیچ T، مهره و واشر قابل تعویض است.
طراحی مقاوم از فولاد فورجشده یا فولاد پرسشده که دوام و اطمینان بالایی را فراهم میکند.
دارای پوشش گالوانیزه گرم برای مقاومت در برابر خوردگی.
حد مجاز بار کاری معمول این بست 6.25 کیلو نیوتن (معادل 637.32 کیلوگرمنیرو) است که این مقدار در برابر لغزش و در گشتاور سفتکاری 54 نیوتنمتر اندازهگیری شده است.
این بست قابلیت تحمل بارهای کششی و فشاری را دارد.
بست داربست یکی از اجزای کلیدی در اتصال لولههای داربستی بهشمار میرود و در ساختوسازهای شهری، پروژههای عمرانی و نماکاری ساختمانها نقش مهمی ایفا میکند. این قطعه فلزی، پایداری ساختار داربست را تضمین کرده و در تسریع روند نصب و جمعآوری داربست بسیار مؤثر است.
در پروژههایی که نیاز به داربستبندی کوتاهمدت یا موقت دارند، بستها برای اتصال سریع، مطمئن و قابل جداسازی بین قطعات استفاده میشوند. این کاربرد در تعمیرات، مرمت نمای ساختمانها یا نصب تجهیزات موقتی بسیار دیده میشود و به دلیل سهولت اجرا، پرکاربرد است.
بست داربست، ستون فقرات ایمنی در هر سازه داربستی است. چنانچه این قطعه بهدرستی انتخاب و نصب نشود، احتمال لرزش، لغزش یا ریزش داربست افزایش مییابد. استفاده از بستهای با کیفیت و رعایت اصول فنی نصب، مستقیماً با سلامت نیروی کار و ایمنی سازه در ارتباط است.

قیمت بست داربست معمولاً براساس نوع آلیاژ، وزن، نوع آبکاری و برند تولیدکننده تعیین میشود. همچنین نوسانات بازار آهن و هزینههای تولید، نقش مستقیمی در قیمت نهایی دارند. خرید از تولیدکنندههای معتبر با تضمین کیفیت، باعث صرفهجویی بلندمدت در هزینهها میشود.
وزن بست یکی از اصلیترین عوامل تأثیرگذار بر قیمت بست داربست است. بستهای سنگینتر معمولاً از مواد اولیه بیشتری ساخته شدهاند و دوام بالاتری دارند، به همین دلیل قیمت بیشتری نیز دارند.
استفاده ایمن و طولانیمدت از بست داربست نیازمند رعایت نکات فنی در زمان نصب، باز کردن و نگهداری روزمره است. موارد زیر باید جدی گرفته شوند:

سخن پایانی
در انتخاب بست داربست، توجه به کیفیت ساخت و برند تولیدکننده مستقیماً بر ایمنی پروژه تأثیر میگذارد. همواره به این نکته توجه داشته باشید که هر بست داربست چقدر وزن تحمل میکند، زیرا این عامل نقش مهمی در انتخاب مناسب متناسب با نوع کاربری و شرایط اجرایی دارد.با شناخت دقیق انواع بست، رعایت اصول نگهداری و خرید از منابع معتبر، میتوانید با اطمینان بیشتری سازهای ایمن و پایدار ایجاد کنید.
وزن بست داربست فلزی فقط یک عدد ساده نیست؛ مستقیماً روی ایمنی سازه، میزان بار قابل تحمل و حتی قیمت نهایی پروژه تأثیر میگذارد.
بستهای بیش از حد سبک معمولاً از آلیاژ ضعیفتری ساخته میشوند و در پروژههای سنگین ریسک باز شدن یا شکست دارند. از طرفی بست خیلی سنگین هم اگر استاندارد نباشد، فقط وزن مرده سازه را بالا میبرد بدون اینکه ایمنی بیشتری بدهد.
وزن مناسب + متریال استاندارد + طراحی درست = بست باکیفیت
بعضی بستها فقط با ضخامت بیشتر سنگین شدهاند اما آلیاژ ضعیفی دارند. در مقابل، بستهای استاندارد فولادی با وزن منطقی، هم ایمنترند هم عمر بالاتری دارند.
پس وزن را به تنهایی معیار خرید نگذارید.
بست چهارپیچ و گردان سنگینترند چون برای تحمل بارهای اصلی استفاده میشوند.
بست تک پیچ سبکتر است و بیشتر برای کارهای موقت یا سبک کاربرد دارد.
رابطها وزن کمتری دارند ولی تعداد مصرفشان در پروژه زیاد است و روی وزن کل تأثیر میگذارند. همین تفاوتها باعث میشود داشتن جدول وزن در پروژههای بزرگ ضروری باشد.
بله، مخصوصاً در پروژههای بزرگ، بستهای خیلی سنگین باعث خستگی نیروی اجرا میشوند.
همچنین بستهای خیلی سبک ممکن است نیاز به کنترل و سفتکاری بیشتر داشته باشند.
بست با وزن متعادل، هم سرعت نصب را بالا میبرد هم خطای انسانی را کمتر میکند.
نه لزوماً. برای پروژههای موقت، داربستهای سبک یا کارهای کوتاهمدت، بستهای سبکتر میتوانند اقتصادیتر باشند و سریعتر نصب شوند. اما برای سازههای حساس، این انتخاب اصلاً توصیه نمیشود.
هیچ دیدگاهی ثبت نشده است